W Polsce, aby skorzystać z rehabilitacji w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ), kluczowe jest posiadanie odpowiedniego skierowania. Ale kto właściwie może je wystawić i jakie są zasady? Ten artykuł to praktyczny przewodnik, który rozwieje wszelkie wątpliwości dotyczące procesu uzyskiwania skierowania, rodzajów rehabilitacji oraz tego, jak zadbać o jego ważność.
Przeczytaj również: Rehabilitacja NFZ: Ile razy w roku? Poznaj zasady
Skierowanie na rehabilitację w NFZ kto może je wystawić i jak je uzyskać?
- Skierowanie na rehabilitację w ramach NFZ może wystawić zarówno lekarz POZ, jak i lekarz specjalista posiadający umowę z Funduszem.
- Lekarz rodzinny (POZ) kieruje głównie na rehabilitację ambulatoryjną i domową.
- Lekarz specjalista jest niezbędny w przypadku rehabilitacji stacjonarnej oraz specjalistycznej (np. neurologicznej, kardiologicznej).
- Skierowanie na zabiegi ambulatoryjne jest ważne 30 dni od daty wystawienia na zarejestrowanie w placówce.
- Rehabilitacja prywatna nie wymaga skierowania od lekarza.
Kto wystawia skierowanie na rehabilitację w NFZ?
Proces uzyskiwania skierowania na rehabilitację w ramach NFZ często rozpoczyna się od wizyty u lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, czyli naszego lekarza rodzinnego. To właśnie on jest pierwszym punktem kontaktu dla wielu pacjentów i może wystawić skierowanie na zabiegi fizjoterapeutyczne w formie ambulatoryjnej, czyli takiej, gdzie pacjent przychodzi do przychodni na konkretne zabiegi, a także na rehabilitację w warunkach domowych, gdy stan zdrowia uniemożliwia samodzielne dotarcie do placówki. To często najprostsza droga do rozpoczęcia terapii w przypadku mniej skomplikowanych schorzeń.
Kiedy niezbędna jest wizyta u specjalisty?
Są jednak sytuacje, w których skierowanie od lekarza rodzinnego nie wystarczy. W przypadku bardziej złożonych problemów zdrowotnych, chorób przewlekłych wymagających specjalistycznego podejścia lub gdy potrzebna jest rehabilitacja ukierunkowana na konkretny układ na przykład neurologiczna po udarze, kardiologiczna po zawale serca, czy ogólnoustrojowa konieczna jest wizyta u lekarza specjalisty. Mowa tu o takich specjalistach jak neurolog, kardiolog, ortopeda czy pulmonolog. To oni, dysponując odpowiednią wiedzą i często mając dostęp do bardziej zaawansowanej diagnostyki, oceniają stan pacjenta i decydują o potrzebie skierowania na odpowiedni rodzaj rehabilitacji specjalistycznej.
Czy każdy lekarz pracujący na NFZ ma uprawnienia do wystawienia skierowania?
Tak, kluczowe jest to, aby lekarz posiadał umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia. Niezależnie od tego, czy jest to lekarz POZ, czy specjalista pracujący w poradni przyszpitalnej lub prywatnej placówce posiadającej kontrakt z NFZ, jeśli ma prawo wystawić skierowanie w ramach ubezpieczenia, może to zrobić.

Rodzaje rehabilitacji w NFZ od przychodni po szpital
Narodowy Fundusz Zdrowia oferuje kilka form rehabilitacji, dostosowanych do potrzeb pacjentów. Rehabilitacja ambulatoryjna odbywa się w przychodniach i jest dostępna dla osób, które mogą samodzielnie do nich dotrzeć. Skierowanie na ten rodzaj terapii może wystawić lekarz POZ lub inny lekarz ubezpieczenia zdrowotnego. W ramach jednego cyklu terapeutycznego pacjent może skorzystać z maksymalnie 5 zabiegów dziennie, a cały cykl trwa zazwyczaj 10 dni. To popularna forma, pozwalająca na szybki powrót do sprawności.Rehabilitacja w warunkach domowych: Kiedy fizjoterapeuta może przyjść do Ciebie?
Rehabilitacja domowa jest dedykowana pacjentom, których stan zdrowia znacząco ogranicza mobilność i uniemożliwia im dotarcie do placówki rehabilitacyjnej. W takich przypadkach fizjoterapeuta odwiedza pacjenta w jego domu. Skierowanie na rehabilitację domową może wystawić zarówno lekarz POZ, jak i lekarz specjalista, oceniając, czy taka forma terapii jest w danym przypadku uzasadniona i najbardziej efektywna.Rehabilitacja stacjonarna (ogólnoustrojowa): Zasady kierowania na oddział
Rehabilitacja stacjonarna, często nazywana ogólnoustrojową, to intensywna forma terapii odbywająca się w szpitalach lub specjalistycznych ośrodkach rehabilitacyjnych. Skierowanie na ten rodzaj leczenia wystawiają zazwyczaj lekarze pracujący na oddziałach szpitalnych na przykład po zabiegach ortopedycznych, chirurgicznych czy neurologicznych lub lekarze z poradni specjalistycznych. W uzasadnionych przypadkach, szczególnie przy zaostrzeniach chorób przewlekłych, skierowanie może również wystawić lekarz POZ.
Specjalistyczne oddziały rehabilitacji: Kto kieruje na leczenie neurologiczne, kardiologiczne i pulmonologiczne?
- Rehabilitacja neurologiczna: Skierowanie na ten rodzaj rehabilitacji wystawia lekarz z oddziału szpitalnego, takiego jak anestezjologii i intensywnej terapii, neurologii czy neurochirurgii, a także lekarz z poradni specjalistycznej, np. neurologicznej. Jest to kluczowe w procesie powrotu do sprawności po urazach mózgu, udarach czy chorobach neurodegeneracyjnych.
- Rehabilitacja pulmonologiczna: W przypadku schorzeń układu oddechowego, skierowanie wydaje lekarz z oddziału pulmonologicznego, torakochirurgicznego lub z poradni specjalistycznej, np. pulmonologicznej czy rehabilitacyjnej. Jest to ważne dla pacjentów po przebytych infekcjach dróg oddechowych, chorobach płuc czy po operacjach klatki piersiowej.
- Rehabilitacja kardiologiczna: Po przebytych zawałach serca, operacjach kardiologicznych lub w przebiegu chorób serca, skierowanie na rehabilitację kardiologiczną wystawia lekarz z oddziału kardiologii, kardiochirurgii lub z poradni specjalistycznej, np. kardiologicznej czy rehabilitacyjnej. Celem jest poprawa wydolności i funkcji serca.
Skierowanie na rehabilitację jak zadbać o jego ważność?
Terminowość jest kluczowa, zwłaszcza w przypadku rehabilitacji ambulatoryjnej. Skierowanie na zabiegi fizjoterapeutyczne w przychodni jest ważne przez 30 dni od daty jego wystawienia. W tym czasie należy je zarejestrować w wybranej placówce rehabilitacyjnej. Pamiętaj, że rejestracja nie oznacza natychmiastowego rozpoczęcia zabiegów termin ich rozpoczęcia może być wyznaczony na późniejszy okres, ale samo skierowanie musi zostać złożone w placówce w ciągu tych 30 dni. W przypadku skierowania na oddział rehabilitacyjny (stacjonarny), jego ważność jest zazwyczaj dłuższa i trwa do momentu ustalenia przez ośrodek terminu przyjęcia pacjenta.E-skierowanie krok po kroku: Jakie informacje musi zawierać i gdzie je znajdziesz?
- Dane pacjenta: Pełne imię, nazwisko, PESEL.
- Rozpoznanie choroby: Dokładny opis stanu zdrowia pacjenta.
- Kod choroby: Według Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób ICD-10.
- Numer umowy placówki z NFZ: Informacja o tym, z którą placówką Fundusz ma podpisany kontrakt.
- Dane lekarza wystawiającego skierowanie.
E-skierowanie znajdziesz w Internetowym Koncie Pacjenta (IKP) lub otrzymasz je w formie wydruku informacyjnego od lekarza.
Proces rejestracji skierowania: Dlaczego nie warto zwlekać?
Rejestracja skierowania w placówce rehabilitacyjnej w ciągu 30 dni od jego wystawienia jest niezwykle ważna. Opóźnienie może skutkować koniecznością ponownego uzyskania skierowania od lekarza, co wiąże się z dodatkowym czasem i wizytami. Szybka rejestracja to pierwszy krok do rozpoczęcia terapii i powrotu do zdrowia.

Rehabilitacja prywatna czy potrzebujesz skierowania?
Główna i najbardziej zauważalna różnica między rehabilitacją w ramach NFZ a rehabilitacją prywatną dotyczy właśnie konieczności posiadania skierowania. W przypadku korzystania z usług prywatnych, skierowanie od lekarza nie jest wymagane. Pacjent może samodzielnie umówić się na konsultację z fizjoterapeutą, który po przeprowadzeniu wywiadu i badania fizjoterapeutycznego, oceni stan pacjenta i zaproponuje odpowiedni plan leczenia.
Kiedy warto rozważyć rehabilitację bez skierowania?
Rehabilitacja prywatna, czyli ta bez skierowania, może być doskonałym rozwiązaniem w kilku sytuacjach. Po pierwsze, gdy potrzebujemy natychmiastowej interwencji na przykład po nagłym urazie lub w celu złagodzenia silnego bólu. Czas oczekiwania na wizytę i zabiegi w ramach NFZ bywa długi, a prywatna wizyta pozwala na szybsze rozpoczęcie terapii. Po drugie, gdy szukamy bardzo specjalistycznej formy rehabilitacji, która może nie być dostępna w placówkach kontraktowych NFZ. Wreszcie, gdy zależy nam na indywidualnym podejściu i większej elastyczności w ustalaniu terminów zabiegów, które często oferują prywatne gabinety.
